{"id":3016,"date":"2023-05-31T12:35:22","date_gmt":"2023-05-31T10:35:22","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz-trend.eu\/?p=3016"},"modified":"2023-05-31T12:35:37","modified_gmt":"2023-05-31T10:35:37","slug":"fryderyk-sellin-czyli-opowiesc-o-tym-jak-cukiernik-tworzyl-teatralna-historie-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/eternal-3016-fryderyk-sellin-czyli-opowiesc-o-tym-jak-cukiernik-tworzyl-teatralna-historie-lodzi","title":{"rendered":"Fryderyk Sellin, czyli opowie\u015b\u0107 o tym, jak cukiernik tworzy\u0142 teatraln\u0105 histori\u0119 \u0141odzi"},"content":{"rendered":"\n<p>O Fryderyku Sellinie m\u00f3wiono, \u017ce zajmowa\u0142 si\u0119 niemal wszystkim z wyj\u0105tkiem produkcji tekstyli\u00f3w. Sellin przyjecha\u0142 do miasta fabryk i zak\u0142ad\u00f3w, \u0141odzi, w wieku 18 lat i sp\u0119dzi\u0142 tu ca\u0142e swoje doros\u0142e \u017cycie. Chocia\u017c Sellin nie zbudowa\u0142 ani jednej fabryki, mo\u017cna go s\u0142usznie uzna\u0107 za zdolnego przedsi\u0119biorc\u0119. Otwiera\u0142 cukiernie, restauracje, zajmowa\u0142 si\u0119 handlem, finansowa\u0142 \u0142a\u017anie miejskie i prowadzi\u0142 sal\u0119 bilardow\u0105. Ponadto przedsi\u0119biorca przyczyni\u0142 si\u0119 do rozwoju kultury w mie\u015bcie, w szczeg\u00f3lno\u015bci otwiera\u0142 teatry. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 teatry \u201cArkadia\u201d, \u201cApollo\u201d oraz Teatr Wielki z widowni\u0105 na ponad 1200 miejsc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ambitny cukiernik marzy\u0142 o tym, by w \u0141odzi powsta\u0142a opera por\u00f3wnywalna poziomem z najs\u0142ynniejszymi europejskimi instytucjami tego typu. O wytrwa\u0142ej drodze Fryderyka Sellina do realizacji swojego marzenia i jego wk\u0142adzie w rozw\u00f3j \u0142\u00f3dzkiego \u017cycia teatralnego mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule na stronie <a href=\"http:\/\/lodz-trend.eu\">lodz-trend.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fryderyk Sellin &#8211; odwa\u017cny przedsi\u0119biorca<\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"819\" src=\"https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-39.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3017\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-39.png 1024w, https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-39-300x240.png 300w, https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-39-768x614.png 768w, https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-39-696x557.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Kreatywny i pomys\u0142owy przedsi\u0119biorca, tw\u00f3rca historii teatralnej \u0141odzi, Fryderyk Sellin urodzi\u0142 si\u0119 w niewielkim miasteczku Kalisz w wojew\u00f3dztwie wielkopolskim. Studiowa\u0142 w Lublinie, a nast\u0119pnie pracowa\u0142 jako pomocnik w cukierniach w Warszawie, Lublinie i Siedlcach.<\/p>\n\n\n\n<p>Sellin przyjecha\u0142 do \u0141odzi w 1851 roku, gdy mia\u0142 18 lat. Ca\u0142e swoje doros\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142 w tym mie\u015bcie i zrobi\u0142 wiele dla jego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n<p>Sellin rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 od otwarcia sklepu z towarami kolonialnymi, czyli sprowadzanymi z innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Sklep Sellina zosta\u0142 otwarty na skrzy\u017cowaniu ulic Piotrkowskiej i Zielonej. P\u00f3\u017aniej m\u0119\u017cczyzna otworzy\u0142 w tym miejscu swoj\u0105 pierwsz\u0105 cukierni\u0119 z kawiarni\u0105. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 odnios\u0142a sukces, wi\u0119c wkr\u00f3tce przeni\u00f3s\u0142 ca\u0142y sw\u00f3j interes na plac Nowy Rynek. Nast\u0119pnie otworzy\u0142 jeszcze piekarni\u0119 i restauracj\u0119. Sellin handlowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c winem i w\u00f3dk\u0105, a tak\u017ce importowa\u0142 s\u00f3l, \u015bwiece i myd\u0142o. O przedsi\u0119biorcy m\u00f3wiono, \u017ce zajmowa\u0142 si\u0119 wszystkim opr\u00f3cz produkcji tekstyli\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten przedsi\u0119biorczy i energiczny cz\u0142owiek zrobi\u0142 wiele, aby poprawi\u0107 infrastruktur\u0119 miasta: utrzymywa\u0142 \u0142a\u017anie miejskie i basen, na jego koszt zbudowano \u015bcie\u017ck\u0119 rowerow\u0105 i lini\u0119 omnibusow\u0105 (tramwaj konny). Jednak Sellin jest chyba najbardziej znany jako budowniczy \u0142\u00f3dzkich teatr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tw\u00f3rca \u0142\u00f3dzkich teatr\u00f3w<\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-40-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3020\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Pierwszy teatr za\u0142o\u017cony przez Fryderyka Sellina nosi\u0142 nazw\u0119 &#8222;Pod Wiatrakiem&#8221;. By\u0142 to teatr letni, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 obok zak\u0142ad\u00f3w przedsi\u0119biorcy w po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XIX wieku. Dzia\u0142a\u0142 do 1858 roku i wyst\u0119powa\u0142 w nim jeden z miejskich zespo\u0142\u00f3w amatorskich.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1865 roku &#8222;ojciec \u0142\u00f3dzkich teatr\u00f3w&#8221; &#8211; jak s\u0142usznie nazywano Sellina &#8211; otworzy\u0142 kolejny teatr. Instytucja kulturalna mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ulicy Konstantynowskiej 14 (obecnie Legion\u00f3w) obok restauracji przedsi\u0119biorcy. Siedzib\u0105 nowego teatru Sellina by\u0142 drewniany dom, w kt\u00f3rym wcze\u015bniej mie\u015bci\u0142a si\u0119 szko\u0142a jazdy konnej. Teatrowi nadano nazw\u0119 \u201cArkadia\u201d, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce restauracja s\u0142ynnego cukiernika r\u00f3wnie\u017c nosi\u0142a t\u0119 nazw\u0119. Jednak ta instytucja artystyczna by\u0142a popularnie nazywana \u201cTeatrem Sellina\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyst\u0119powa\u0142y tu zar\u00f3wno profesjonalne, jak i amatorskie grupy teatralne. Na scenie \u201cArkadii\u201d widzowie mogli zobaczy\u0107 spektakle oparte na tw\u00f3rczo\u015bci Aleksandra Fredro i Fryderyka Schillera.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych XIX wieku Teatr \u201cArkadia\u201d zosta\u0142 przebudowany. Po remoncie zosta\u0142 przemianowany na Teatr Rozmaito\u015bci. W repertuarze teatru dominowa\u0142y lekkie przedstawienia komediowe, skierowane g\u0142\u00f3wnie do niemieckoj\u0119zycznej publiczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1898 roku budynek ten zosta\u0142 ca\u0142kowicie przekszta\u0142cony w nowy teatr, kt\u00f3ry nazwano \u201cApollo\u201d. Sala teatralna mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 800 widz\u00f3w. W \u201cApollo\u201d wystawiano g\u0142\u00f3wnie operetki dla \u0142\u00f3dzkiej publiczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak najbardziej znanym pomys\u0142em s\u0142ynnego cukiernika Fryderyka Sellina by\u0142 teatr, kt\u00f3ry wybudowa\u0142 na w\u0142asny koszt w 1901 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Teatr Wielki &#8211; kultowe dzie\u0142o Sellina<\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"466\" height=\"390\" src=\"https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-41.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3023\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-41.png 466w, https:\/\/cdn.lodz-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-41-300x251.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 466px) 100vw, 466px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Tak, chodzi o Teatr Wielki, zbudowany na dawnej ulicy Konstantynowskiej. Majestatyczny budynek zosta\u0142 zaprojektowany przez s\u0142ynnego architekta Adolfa Zeligsona. Teatr posiada\u0142 przestronn\u0105 scen\u0119 i widowni\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 1250 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Sellin zadba\u0142 r\u00f3wnie\u017c o wyposa\u017cenie Teatru Wielkiego w elektryczne o\u015bwietlenie i ogrzewanie. Uroczyste otwarcie teatru mia\u0142o miejsce 28 wrze\u015bnia 1901 roku. Prawie wszystkie \u00f3wczesne krajowe gazety wys\u0142a\u0142y swoich przedstawicieli do \u0141odzi, aby wzi\u0119li udzia\u0142 w tym g\u0142o\u015bnym wydarzeniu. Opr\u00f3cz dziennikarzy w otwarciu Teatru Sellina wzi\u0119li udzia\u0142 przedstawiciele \u0142\u00f3dzkiej &#8222;elity&#8221;, osobisto\u015bci ze \u015bwiata kultury i sztuki.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez pewien czas Teatr Wielki Sellina by\u0142 bardzo popularny &#8211; wyst\u0119powa\u0142y tu znane zespo\u0142y aktorskie, a ogromna widownia nigdy nie by\u0142a pusta. Nie trwa\u0142o to jednak d\u0142ugo &#8211; z czasem liczba widz\u00f3w spad\u0142a. Dla Fryderyka Sellina teatr, o kt\u00f3rym tak marzy\u0142, sta\u0142 si\u0119 nierentownym interesem. W 1912 roku przedsi\u0119biorca zosta\u0142 zmuszony do sprzeda\u017cy swoich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 teatralnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Teatr Wielki funkcjonowa\u0142 do 20 pa\u017adziernika 1920 roku, kiedy to budynek instytucji kulturalnej sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie. Je\u017celi chodzi o Teatr \u201cApollo\u201d, on r\u00f3wnie\u017c sp\u0142on\u0105\u0142. Sta\u0142o si\u0119 to w 1942 roku. Przed po\u017carem w budynku, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybudowany na potrzeby teatru, przez pewien czas dzia\u0142a\u0142o kino. Niestety, taki by\u0142 tragiczny los \u0142\u00f3dzkich teatr\u00f3w Sellina.<\/p>\n\n\n\n<p>Ich za\u0142o\u017cyciel, wybitny przedsi\u0119biorca i osoba publiczna, zmar\u0142 18 stycznia 1914 roku w wieku 84 lat w \u0141odzi. Fryderyk Sellin by\u0142 znacz\u0105c\u0105 postaci\u0105 w historii naszego miasta. Jego wk\u0142ad w rozw\u00f3j zawodowego teatru w \u0141odzi jest nieoceniony. Fryderyk Sellin zas\u0142uguje na to, by o nim pami\u0119tali. I to nie tylko w w\u0105skich kr\u0119gach teatralnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O Fryderyku Sellinie m\u00f3wiono, \u017ce zajmowa\u0142 si\u0119 niemal wszystkim z wyj\u0105tkiem produkcji tekstyli\u00f3w. Sellin przyjecha\u0142 do miasta fabryk i zak\u0142ad\u00f3w, \u0141odzi, w wieku 18 lat i sp\u0119dzi\u0142 tu ca\u0142e swoje doros\u0142e \u017cycie. Chocia\u017c Sellin nie zbudowa\u0142 ani jednej fabryki, mo\u017cna go s\u0142usznie uzna\u0107 za zdolnego przedsi\u0119biorc\u0119. Otwiera\u0142 cukiernie, restauracje, zajmowa\u0142 si\u0119 handlem, finansowa\u0142 \u0142a\u017anie miejskie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":303,"featured_media":2809,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[1601,998,1597,1593,1598,1594,1596,1600,999,1602,1595,1599],"moimportance":[35],"motype":[163],"moformat":[20],"class_list":{"0":"post-3016","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-teatrpl","9":"tag-aktorzy-lodzkich-teatrow","10":"tag-ambitny-cukiernik","11":"tag-fryderyk-sellin","12":"tag-fryderyk-sellin-odwazny-przedsiebiorca","13":"tag-jak-cukiernik-tworzyl-teatralna-historie-lodzi","14":"tag-o-fryderyku-sellinie","15":"tag-pierwszy-teatr-zalozony-przez-fryderyka-sellina","16":"tag-slawni-aktorzy","17":"tag-teatr-wielki-kultowe-dzielo-sellina","19":"tag-tworca-lodzkich-teatrow","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","21":"motype-eternal","22":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/303"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3016"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3016\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3026,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3016\/revisions\/3026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3016"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3016"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3016"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}