Historia Teatru Nowego w \u0141odzi rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1949 roku. W\u00f3wczas Grupa M\u0142odych Aktor\u00f3w, kierowana przez re\u017cysera i aktora Kazimierza Dejmka, zorganizowa\u0142a cykl seminari\u00f3w po\u015bwi\u0119conych systemowi Stanis\u0142awskiego, czyli teorii teatru opracowanej przez Konstantego Stanis\u0142awskiego. To w\u0142a\u015bnie Grupa M\u0142odych Aktor\u00f3w stworzy\u0142a Teatr Nowy. Zesp\u00f3\u0142 nowo powsta\u0142ej instytucji artystycznej liczy\u0142 pocz\u0105tkowo 23 osoby. W jego sk\u0142ad wchodzili mi\u0119dzy innymi: Kazimierz Dejmek, kt\u00f3ry zosta\u0142 pierwszym dyrektorem teatru, Janusz Warmi\u0144ski, Danuta Mancewicz, Barbara Rachwalska, Wojciech Pilarski oraz inni.<\/p>\n\n\n\n
Teatr rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 od przedstawienia sztuki Va\u0161ka Kani „Brygada szlifierza Karhana”. Odby\u0142o si\u0119 to w listopadzie 1949 roku.<\/p>\n\n\n\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Teatr Nowy powsta\u0142 w latach, gdy Polska znajdowa\u0142a si\u0119 pod wp\u0142ywem ZSRR, a w \u015bwiecie sztuki dominowa\u0142 styl socrealizmu. Dlatego te\u017c program nowo powsta\u0142ego teatru mia\u0142 pod\u0142o\u017ce polityczne, ukierunkowane na wychowanie cz\u0142owieka socjalistycznego.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszym dyrektorem i kierownikiem artystycznym Teatru Nowego by\u0142 aktor i re\u017cyser Kazimierz Dejmek. Stanowisko to obj\u0105\u0142 w 1950 roku i pe\u0142ni\u0142 je z przerwami przez wiele lat.<\/p>\n\n\n\n
Od pierwszych lat istnienia teatr sta\u0142 si\u0119 popularny. Polska historyczka i krytyczka teatralna Marta Fik pisa\u0142a, \u017ce Teatr Nowy nigdy nie chcia\u0142 by\u0107 tylko agitatorem idei socjalistycznych.<\/p>\n\n\n\n
„Tak naprawd\u0119 trudno do ko\u0144ca wyja\u015bni\u0107, sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 jego ogromny sukces, bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie wymogi i ograniczenia czas\u00f3w socjalizmu. Ten teatr by\u0142 potrzebny, i to nie tylko politycznie” \u2014 pisa\u0142a Marta Fik.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<\/span>Spektakle w pierwszych latach dzia\u0142alno\u015bci teatru<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c, jak wspomniano powy\u017cej, repertuar teatru w pierwszych latach jego dzia\u0142alno\u015bci zorientowany by\u0142 na klas\u0119 robotnicz\u0105. Na scenie Teatru Nowego mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 seri\u0119 sztuk socjalistycznych wystawianych przez obsad\u0119. By\u0142y to m.in. \u201cMakar Dubrawa\u201d O\u0142eksandra Korniejczuka (1950), \u201cBohaterowie dnia powszedniego\u201d \u00c9vy M\u00e1ndi (1950), \u201cHorszty\u0144ski\u201d Juliusza S\u0142owackiego w re\u017cyserii Janusza Warmi\u0144skiego (1951).<\/p>\n\n\n\n
W 1954 roku w Teatrze Nowym odby\u0142a si\u0119 premiera sztuki \u201cDomek z kart\u201d polskiego poety i dramaturga Emila Zegad\u0142owicza w re\u017cyserii Kazimierza Dejmka i Janusza K\u0142osi\u0144skiego. Wystawiono r\u00f3wnie\u017c sztuk\u0119 W\u0142odzimierza Majakowskiego „\u0141a\u017ania”.<\/p>\n\n\n\n
W po\u0142owie lat 50. repertuar teatru zacz\u0105\u0142 si\u0119 stopniowo poszerza\u0107. Na scenie teatru widzowie mogli zobaczy\u0107 dramaty polskiego dramaturga i poety Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego „Noc listopadowa” (1956) i „Akropolis” (1959). Obie sztuki wyre\u017cyserowa\u0142 Kazimierz Dejmek. Ponadto w Teatrze Nowym odby\u0142a si\u0119 premiera komedii \u201cDon Juan\u201d francuskiego pisarza Moliera w re\u017cyserii Bohdana Korzeniowskiego (1955) oraz \u201cNie-Boska komedia\u201d Zygmunta Krasi\u0144skiego (1959).<\/p>\n\n\n\n
Pod koniec lat 50. i w latach 60. w Teatrze Nowym wystawiano premiery okresu odwil\u017cy, w tym \u201c\u015awi\u0119to Winkelrieda\u201d Jerzego Andrzejewskiego i Jerzego Zag\u00f3rskiego (1956), \u201c\u017bywot J\u00f3zefa\u201d Miko\u0142aja Reja (1959), \u201cHistori\u0119 o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pa\u0144skim\u201d autora utwor\u00f3w religijnych Miko\u0142aja z Wilkowiecka (1961) i \u201cBarbar\u0119 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0119\u201d Alojzego Feli\u0144skiego (1958).<\/p>\n\n\n\n
W czasie pierwszej dyrektorskiej kadencji Kazimierza Dejmka na deskach Teatru Nowego w \u0141odzi dominowa\u0142y sztuki z repertuaru polskiego. P\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142o do nich wiele produkcji zagranicznych. W szczeg\u00f3lno\u015bci \u201cCzerwona magia\u201d Michela de Ghelderode\u2019a (1963), \u201cInspektor\u201d Niko\u0142aja Gogola (1968), \u201c\u017bycie jest snem\u201d Calder\u00f3na de la Barki (1969), \u201cCzekaj\u0105c na Godota\u201d Samuela Becketta (1973) i \u201cIdiota\u201d Fiodora Dostojewskiego (1971).<\/p>\n\n\n\n
W drugiej po\u0142owie lat 60. Teatrem Nowym kierowa\u0142 Janusz K\u0142osi\u0144ski. W tym okresie na scenie dominowa\u0142 repertuar ludowy. Wystawiono mi\u0119dzy innymi komedi\u0119 \u201cPan Geldhab\u201d (1964) oraz sztuk\u0119 \u201cDamy i huzary\u201d (1967).<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku lat 70. repertuar Teatru Nowego poszerzy\u0142 si\u0119 o wsp\u00f3\u0142czesne sztuki polskie i zagraniczne. Widzowie mogli zobaczy\u0107 „Wygna\u0144c\u00f3w” Jamesa Joyce\u2019a (1972) i „Ameryk\u0119” Franza Kafki w inscenizacji polskiego re\u017cysera Zygmunta H\u00fcbnera (1971).<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Kazimierz Dejmek i Nowy Teatr<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Polski aktor teatralny i re\u017cyser Kazimierz Dejmek sta\u0142 si\u0119 znacz\u0105c\u0105 postaci\u0105 w historii Teatru Nowego w \u0141odzi. Artysta urodzi\u0142 si\u0119 17 maja 1924 roku w Kowlu (Wo\u0142y\u0144, Ukraina). Z pochodzenia by\u0142 Czechem. W czasie II Wojny \u015awiatowej przysz\u0142y artysta teatru bra\u0142 udzia\u0142 w antyhitlerowskim Ruchu Oporu, a w 1943 roku zosta\u0142 bojownikiem Armii Krajowej.<\/p>\n\n\n\n
W 1946 roku Kazimierz Dejmek studiowa\u0142 aktorstwo dramatyczne jako ekstern, a rok p\u00f3\u017aniej zadebiutowa\u0142 tw\u00f3rczo na deskach teatru. W 1949 roku zosta\u0142 studentem \u0142\u00f3dzkiej Szko\u0142y Filmowej. W tym samym czasie gra\u0142 na scenach teatr\u00f3w w \u0141odzi, Rzeszowie i Jeleniej G\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n
Kazimierz Dejmek uwa\u017cany jest za za\u0142o\u017cyciela Teatru Nowego w \u0141odzi. Pocz\u0105tkowo instytucja artystyczna by\u0142a zarz\u0105dzana kolektywnie, a w 1950 roku Dejmek zosta\u0142 dyrektorem i kierownikiem artystycznym. Teatrem Nowym kierowa\u0142 z przerwami od 1950 do 1962 roku, a nast\u0119pnie pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 w latach 1974-1979, a tak\u017ce w 2002 roku. Pod dyrekcj\u0105 Kazimierza Dejmka w Teatrze Nowym wystawiono wiele sztuk, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejsze zosta\u0142y wymienione powy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Polski pisarz i historyk teatru Zbigniew Raszewski pisa\u0142 o Kazimierzu Dejmku, \u017ce „zawsze mia\u0142 strategi\u0119 i bra\u0142 pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cne mo\u017cliwo\u015bci teatru”.<\/p>\n\n\n\n
Za pierwszej dyrekcji Dejmka na scenie Teatru Nowego w \u0141odzi dominowa\u0142y sztuki z repertuaru polskiego, p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142y dramaty zagraniczne. Okres drugiej dyrekcji Kazimierza Dejmka charakteryzowa\u0142 si\u0119 powrotem na deski teatru polskiej dramaturgii wsp\u00f3\u0142czesnej. W szczeg\u00f3lno\u015bci re\u017cyser inscenizowa\u0142 „Wac\u0142awa” S\u0142awomira M\u0142odzika, „Operetk\u0119” Witolda Gombrowicza oraz dramat polityczny „Wielki Fryderyk” Adolfa Nowaczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1962-1968 Dejmek by\u0142 dyrektorem i kierownikiem artystycznym Teatru Narodowego w Warszawie. Re\u017cyser wystawia\u0142 spektakle nie tylko na scenach polskich, ale tak\u017ce za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1993-1996 pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki Ministra Kultury i Sztuki. W 2008 roku Teatr Nowy w \u0141odzi otrzyma\u0142 imi\u0119 Kazimierza Dejmka.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Repertuar teatru w latach 80-90 XX wieku<\/span><\/h2>\n\n\n\n
W 1980 roku dyrektorem Teatru Nowego zosta\u0142 Wojciech Pilarski. W latach 80. w repertuarze teatru znalaz\u0142y si\u0119 spektakle wystawiane przez Kazimierza Dejmka, a tak\u017ce adaptacje znanych sztuk Szekspira i Moliera oraz polska dramaturgia wsp\u00f3\u0142czesna.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1993-1998 teatr by\u0142 zamkni\u0119ty z powodu remontu. Po pi\u0119cioletniej przerwie instytucja artystyczna wznowi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 przedstawieniem „Fausta” Johanna Goethego. W latach 1999-2002 dyrektorem artystycznym Teatru Nowego w \u0141odzi by\u0142 Miko\u0142aj Grabowski. W 2002 roku na stanowisko dyrektora artystycznego Teatru Nowego powr\u00f3ci\u0142 Kazimierz Dejmek.<\/p>\n\n\n\n
Po \u015bmierci Dejmka w 2003 roku prezydent \u0141odzi mianowa\u0142 Grzegorza Kr\u00f3likiewicza dyrektorem artystycznym teatru.<\/p>\n\n\n\n
Spektakle w teatrze wystawiane s\u0105 na dw\u00f3ch scenach \u2014 du\u017cej, mieszcz\u0105cej 380 widz\u00f3w, oraz ma\u0142ej dla 150 os\u00f3b, kt\u00f3ra zosta\u0142a otwarta w 2001 roku.<\/p>\n\n\n\n
W 2019 roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nada\u0142o Teatrowi Nowemu Srebrny Medal \u201cZas\u0142u\u017cony Kulturze Gloria Artis\u201d.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Znani aktorzy Teatru Nowego<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Na przestrzeni lat Teatr Nowy w \u0141odzi wychowa\u0142 wiele pokole\u0144 utalentowanych aktor\u00f3w. Do najwybitniejszych aktor\u00f3w \u0142\u00f3dzkiej sceny Teatru Nowego nale\u017c\u0105: Bogdan Baer, Marek Barbasiewicz, Barbara Wa\u0142k\u00f3wna, Wies\u0142awa Mazurkiewicz, Mieczys\u0142aw Voit, Andrzej \u017barnecki, Tadeusz Teodorczyk, Urszula Modrzy\u0144ska i inni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w \u0141odzi zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w 1949 roku, kiedy Polska znajdowa\u0142a si\u0119 pod wp\u0142ywem Zwi\u0105zku Radzieckiego. By\u0142 to okres socrealizmu, wi\u0119c repertuar teatru by\u0142 pocz\u0105tkowo nacechowany politycznie. Z czasem jednak program Teatru Nowego uleg\u0142 zmianie. Wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 dla tej instytucji kultury by\u0142 Kazimierz Dejmek, kt\u00f3ry przez wiele lat by\u0142 jej dyrektorem […]<\/p>\n","protected":false},"author":304,"featured_media":1509,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[994,998,996,990,1649,997,1651,1652,1647,1012,992,999,1650,1648,991,993],"moimportance":[35],"motype":[163],"moformat":[24],"class_list":{"0":"post-3107","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-teatrpl","9":"tag-aktorzy-lodzkich-teatrow","10":"tag-dzieje-spektakli-teatralnych-w-lodzi","11":"tag-historia-teatru","12":"tag-historia-teatru-nowego-w-lodzi","13":"tag-jak-kiedys-dzialaly-teatry","14":"tag-kazimierz-dejmek","15":"tag-kazimierz-dejmek-i-nowy-teatr","16":"tag-nowy-teatr-w-lodzi","17":"tag-sceny-teatralne","18":"tag-stare-teatry-w-lodzi","19":"tag-slawni-aktorzy","20":"tag-teatr-nowy-im-kazimierza-dejmka-w-lodzi","21":"tag-teatr-w-lodzi","22":"tag-teatry-lodzi","23":"tag-lodzkie-teatry","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/304"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3123,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3107\/revisions\/3123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3107"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3107"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3107"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}