Teatr powinien być bliski i dostępny dla każdego. Taką zasadą od zawsze kieruje się Ewa Pilawska, artystka teatralna, reżyser i dyrektor Teatru Powszechnego w Łodzi. W teatrze i poza nim artystka teatralna zrealizowała wiele ciekawych projektów. Jednym z nich był “Teatr dla Niewidomych i Słabowidzących”. Unikatowy nie tylko w skali Polski, ale i Europy projekt powstał w 2005 roku. Do 2021 roku w ramach projektu zrealizowano ponad 70 spektakli dla osób z niepełnosprawnością wzroku.
Każde przedstawienie było specjalnie przystosowane dla osób niewidomych i niedowidzących i towarzyszył mu teflokomentarz. Jest to słowny opis wszystkiego, co dzieje się na scenie, w tym dekoracji, a nawet wyrazów twarzy aktorów. Więcej o tym ważnym projekcie artystyczno-społecznym realizowanym w Łodzi można przeczytać w artykule na stronie lodz-trend.eu.
Powstanie projektu “Teatr dla Niewidomych i Słabowidzących”
Projekt “Teatr dla Niewidomych i Słabowidzących” powstał w Łodzi w 2005 roku. Pomysł, by umożliwić dostęp do teatru w mieście osobom z dysfunkcjami wzroku, należy do Ewy Pilawskiej, artystki teatralnej, reżyserki i dyrektorki Teatru Powszechnego. To właśnie ten teatr stał się platformą dla realizacji projektu.
Powstanie “Teatru dla Niewidomych i Słabowidzących” w Łodzi było możliwe także dzięki Polskiemu Związkowi Niewidomych i Łódzkiej Szkole dla Słabowidzących i Niewidomych „na Dziewanny”.
Pierwszy spektakl dla osób z dysfunkcją wzroku odbył się w listopadzie 2005 roku. Była to sztuka „Następnego roku o tej samej porze” kanadyjskiego dramaturga i scenarzysty Bernarda Slade’a. W ciągu ponad 15 lat istnienia projektu, Pilawskiej i innym profesjonalistom teatralnym udało się zrealizować ponad 70 przedstawień.
Wśród nich znalazły się w szczególności takie sztuki jak Samotne serca Erica Chappella (2006), Weekend na farmie Marca Camolettiego (2006), Przyszłości nie da się zmienić Anne Marie Etienne (2007), Next-ex Juliusza Machulskiego (2008), Rok magicznego myślenia Joan Didion (2009), Kobieta Anne Downie (2011) i inne. Jak widać, w repertuarze przedstawień teatralnych dla osób z dysfunkcją wzroku dominowały współczesne sztuki autorów z różnych części świata.
Reżyser Ewa Pilawska i aktorzy Teatru Powszechnego starannie przygotowywali się do każdego spektaklu. Wszystkie spektakle zostały przystosowane specjalnie dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Ważnym narzędziem był komentarz dźwiękowy, który jest słownym opisem scenografii, wyglądu postaci, kostiumów, ruchów, wyrazów twarzy aktorów itp.
Wyjątkowe spektakle stworzone z myślą o osobach z niepełnosprawnością wzroku odwiedzali nie tylko mieszkańcy Łodzi i województwa łódzkiego, ale także województw ościennych – wielkopolskiego i mazowieckiego.
Niestety, nie wszystkie osoby z niepełnosprawnością wzroku mogli być obecni na premierach spektakli. Dlatego dla tych, którzy nie mogli, Teatr Powszechny wraz z Radiem Łódź stworzył radiowe wersje niektórych spektakli.
Coś o inicjatorce projektu – Ewie Pilawskiej
Warto zaznaczyć, że wszystkie spektakle w ramach projektu “Teatr dla Niewidomych i Słabowidzących” zostały zorganizowane przez Ewę Pilawską, jako reżysera, na zasadzie dobrowolności, bez otrzymywania jakiegokolwiek wynagrodzenia finansowego.
Łodzianie znają aktorkę teatralną przede wszystkim jako wieloletnią dyrektorkę i reżyserkę Teatru Powszechnego. Pilawska zaczęła kierować teatrem w 1995 roku, kiedy groziło mu zamknięcie. Dzięki reformom wprowadzonym przez Pilawską, teatr nie tylko został uratowany przed zamknięciem, ale stał się jednym z najpopularniejszych teatrów w mieście.
W teatrze i poza nim Pilawska zrealizowała wiele twórczych i społecznie znaczących projektów. Należą do nich, oprócz “Teatru dla Niewidomych i Słabowidzących”, “Teatr dla Osób Starszych”, “Spektakle dla Bezrobotnych” oraz seria spektakli “Dziecko w Sytuacji”.
Artystka teatralna jest laureatką wielu nagród i wyróżnień. Wiele z nich Pilawska otrzymała za realizację projektu “Teatr dla Niewidomych i Słabowidzących”. W szczególności otrzymała Złotą Odznakę Honorową Polskiego Związku Niewidomych, nagrodę Prezydenta Europejskiej Unii Niewidomych oraz nagrodę „Przyjaciel Niewidomych”.
Ewa Pilawska i wszyscy zaangażowani w tworzenie i realizację projektu “Teatru dla Niewidomych i Słabowidzących” w Łodzi pracowali nie po to, by zdobywać nagrody, ale po to, by sztuka teatru nie miała barier dla nikogo.
