Miasto Łódź stało się atrakcyjne nie tylko dla wielu talentów z różnych części kraju, które przyjeżdżają tu, by zdobyć wykształcenie i zostać profesjonalnymi filmowcami (aktorami, reżyserami, scenarzystami itp.), ale także dla ludzi, którzy już tworzą historię polskiego kina. Na przykład w Łodzi nakręcono wiele popularnych filmów, które są znane na całym świecie – podaje portal lodz-trend.eu.
Swego czasu w Łodzi kręcono sceny do słynnego filmu W ciemności, opowiadającego o losach Żydów podczas II wojny światowej. Przeczytaj poniższy artykuł, aby dowiedzieć się, jak kręcono film, jaką historię ocalenia ujawnia fabuła i inne niezwykłe ciekawostki.
Pomysł na film, czyli jak utalentowana reżyserka postanowiła opowiedzieć światu o okropnościach wojny
Agnieszka Holland to jedna z najbardziej utalentowanych polskich twórczyń filmowych wszech czasów, która o okrucieństwach II wojny światowej wiedziała bardzo dużo. Kobieta pieczołowicie badała historię wojny i prześladowań Żydów, i pewnego dnia natrafiła na książkę Roberta Marshalla W kanałach Lwowa. To jest nie tylko opowieść o Żydach ukrywających się w kanałach Lwowa, ale prawdziwa historia uratowania kilku osób.
Sama książka, W kanałach Lwowa, została wydana w 1990 roku w Stanach Zjednoczonych. Opowieść oparta jest na wspomnieniach Ignacego Chigera, który był jednym z bohaterów tamtych wydarzeń. Ocalona Krystyna Chiger, córka Ignacego, która w wieku pięciu lat została zmuszona do 14-miesięcznego ukrywania się i przeżywania wraz z rodziną okropnych wydarzeń, 65 lat później napisze własną powieść Dziewczynka w zielonym sweterku, którą Agnieszka również wykorzysta do stworzenia swojego filmu.
Dramatyczny film, zrealizowany przez polsko-niemiecko-kanadyjski zespół twórców, trafił na ekrany w 2011 roku i od razu wywołał sporo hałasu w świecie kina. Był prezentowany na wielu znaczących festiwalach filmowych na całym świecie i został nominowany do Oscara w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny na 84 ceremonii.
Fabuła kultowego filmu
Mimo, że film opowiada o historii ukrywania i ratowania Żydów w czasie II wojny światowej, głównym bohaterem filmu jest Leopold Socha, zwykły lwowski inżynier, pracownik miejskiej kanalizacji, który był także drobnym złodziejaszkiem. Co ciekawe, postać ta nie jest fikcyjna, lecz jest prawdziwym pracownikiem lwowskiej kanalizacji, który dobrze znał miejską komunikację podziemną.
Kiedy niemieccy naziści zajęli Lwów, Leopold przypadkowo natrafił na grupę Żydów próbujących uciec przed napastnikami i uratować swoje życie. Początkowo robotnik kanalizacyjny jawi się jako człowiek wyrachowany, który zgadza się pomóc Żydom, ukrywając ich w długich labiryntach lwowskich kanałów w zamian za nagrodę pieniężną.
Z czasem jednak ten pozornie negatywny bohater całkowicie się zmienia. Podczas długiego okresu ukrywania się grupy uciekinierów (spędzili w tunelach ponad 14 miesięcy), zaczął odczuwać litość i współczucie dla Żydów.
Ogólnie sam film jest dość mroczny – większość wydarzeń w filmie rozgrywa się pod ziemią. W ciemności nie jest filmem dla wrażliwych widzów, gdyż zawiera wiele przerażających scen. W szczególności scena, w której kobieta rodzi w kanałach swojego syna i dusi go, aby krzyki dziecka nie wydały nazistom pozostałych uciekinierów. W tym momencie widz ponownie może dostrzec przemianę bohatera, który chciał zabrać noworodka, aby go uratować, ale nie zdążył powiedzieć tego rodzącej kobiecie.
Kręcenie filmu W ciemności
W ciemności bardzo różni się od innych filmów opowiadających o losach Żydów podczas II wojny światowej. Agnieszka Holland postanowiła odejść od politycznie poprawnego podejścia do strasznych wydarzeń Holokaustu, za którym poszedł Steven Spielberg w swoim legendarnym filmie Lista Schindlera. Reżyserka postanowiła pokazać różnorodność żydowskich postaw wobec tamtych wydarzeń, starała się pokazać wielonarodowość Lwowa. Bohaterowie mówią różnymi językami (polskim, ukraińskim, nawet gwarą lwowską), bo Agnieszka Holland uważała, że angielski w takich filmach czyni je teatralnymi i sztucznymi.
Jest to jedna z charakterystycznych cech filmu W ciemności. Co ciekawe, wielu aktorów musiało nauczyć się na planie nowych języków, aby odegrać swoje role zgodnie z zamysłem Agnieszki Holland. Sama reżyserka przyznała później, że kręcenie filmu wyglądało jak „lingwistyczna Wieża Babel”.
Filmowanie rozpoczęło się w styczniu 2010 roku i trwało zaledwie kilka miesięcy, do kwietnia. Wielu widzów błędnie sądzi, że film był kręcony wyłącznie we Lwowie, ale w rzeczywistości do filmowania wybrano kilka lokalizacji i miast – Warszawę, Berlin, Lipsk, Łódź oraz inne. W Łodzi w szczególności lokacjami dla filmu były ulice Księży Młyn, Włókiennicza i Nowomiejska.
Za zdjęcia do filmu odpowiedzialna była Jolanta Dylewska. Ona, podobnie jak reżyserka, podchodziła do swoich obowiązków skrupulatnie, dlatego obejrzała poprzednie filmy o Holokauście i dokładnie zapoznała się z dokumentacją topografii Lwowa. Operatorka chciała, aby widzowie razem z bohaterami poczuli otaczającą ich czerń i poczucie bezradności. Udało jej się tak nakręcić sceny zejścia w filmie, że były mroczne i oddawały szok Żydów, którzy schodzili do podziemnej komunikacji Lwowa.
Premiera filmu i nagrody
Będący efektem tytanicznej pracy utalentowanego zespołu film W ciemności został po raz pierwszy zaprezentowany szerokiej publiczności na początku września 2011 roku, podczas 38. Telluride Film Festival. Następnie był prezentowany na wielu innych międzynarodowych festiwalach filmowych. Po jakimś czasie film trafił do kin i szybko zarobił ponad 10 milionów dolarów w kinach na całym świecie.
Później zdecydowano o zgłoszeniu filmu jako oficjalnego kandydata do nominacji do Oscara z Polski. W 2012 roku film został ostatecznie nominowany do Oscara jako dziewiąty w historii kina film fabularny reprezentujący Polskę.
Zaraz po premierze film uzyskał szereg pozytywnych recenzji. Postać Leopolda Socha wzbudziła mieszane reakcje – niektórzy kwestionowali stosowność i realizm przemiany bohatera. Wielu widzów chwaliło brak poprawności politycznej i odzwierciedlenie rzeczywistości – niejednoznacznej postawy Żydów wobec prześladowań i mordów dokonywanych przez niemieckich nazistów.
Nie zabrakło też negatywnych recenzji krytyków. W szczególności socjolog Tomasz Żukowski zarzucił Agnieszce Holland wybielanie obrazu Polaków w antysemityzmie II wojny światowej, mówiąc, że reżyserka uczyniła z Ukraińców, reprezentowanych przez Leopolda Socha, prawdziwych „demonów”, którzy wykorzystywali ich tylko do egoistycznych celów.
W każdym razie film W ciemności zasługuje na uwagę. Za pracę przy filmie Agnieszka Holland otrzymała honorową nagrodę za reżyserię na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Valladolid oraz nagrodę za reżyserię na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych.
Ponadto film zdobył szereg nagród na różnych festiwalach filmowych za najlepszych aktorów męskich i żeńskich, kostiumy, scenografię oraz kilka nagród publiczności.
Film jest doskonałą adaptacją pamiętnika o okrucieństwach II wojny światowej. Film pozwala nam zobaczyć inną historię antysemityzmu w latach wojny i jest najlepszym reżyserskim dziełem utalentowanej Agnieszki Holland.
