Łódź jest jedynym polskim miastem, które może pochwalić się ogromną liczbą utalentowanych postaci z branży filmowej. To nie tylko malownicze miasto ze starożytną architekturą, która stała się miejscem do kręcenia wielu scen w kinie, ale także miejscem, w którym uczy się kręcić filmy i grać w nich role na najwyższym, profesjonalnym poziomie, mówi strona lodz-trend.eu.
Od wielu lat w Łodzi działa znana w całej Polsce Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera. Co jest szczególnego w tej instytucji edukacyjnej, kto otrzymywał tutaj wykształcenie zawodowe i inne ciekawe fakty z historii szkoły filmowej – przeczytasz w poniższym materiale.
Krótka historia, czyli jak powstała Łódzka Szkoła Filmowa
Rozwój kultury wiąże się również z rozwojem technologii na świecie i zmianą potrzeb społeczeństwa. Zainteresowanie kinematografią stopniowo rosło w różnych zakątkach planety – głównie dzięki pojawieniu się wyjątkowego cudownego wynalazku, który dokonał prawdziwego zamachu stanu w świecie sztuki. W ten sposób filmy i wszystko, co z nimi związane, szybko stały się popularne i w dużych polskich miastach.
W przeciwieństwie do zwykłych szkół artystycznych i kulturalnych instytucji edukacyjnych, idea szkoły filmowej była dość rzadka. Pomimo tego, kino rozwijało się w dość szybkim tempie i jakoś trzeba było zdobyć wykwalifikowanych specjalistów w swojej dziedzinie, więc nie można było obejść się bez odpowiedniej instytucji edukacyjnej z takim kierunkiem. Tak narodził się pomysł szkolenia specjalistów filmowych w zwykłej szkole artystycznej.
Inicjatorem powstania programu edukacyjnego dla filmowców w szkołach artystycznych był Marian Bernard Wimmer – znany polski architekt, grafik i nauczyciel akademicki. To jemu przypisuje się stworzenie koncepcji szkolenia operatorów i scenografów w 1945 roku. Później sam uczył w stworzonej dzięki niemu instytucji edukacyjnej o kierunku kinematograficznym.
Pierwsza szkoła filmowa, która działała na terenie Polski, nie powstała w Łodzi. Kurs Przeszkolenia Filmowego (taką nazwę otrzymała pierwsza placówka edukacyjna tego kierunku) została założona w Krakowie w listopadzie 1945 roku. W rzeczywistości był to kurs Instytutu Filmowego, który trwał tylko do czerwca 1946 roku, ale to on dał impuls do stworzenia legendarnej placówki edukacyjnej w Łodzi.
Pierwsze lata działalności Szkoły Filmowej w Łodzi, czyli jak wszystko się zaczęło
W 1946 roku kurs ten został zlikwidowany i przeniesiony do Łodzi, przekształcając się w Wydział Filmowy Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. W rzeczywistości nie była to jeszcze instytucja edukacyjna kierunku filmowego, ale tylko oddzielny dział. Kierował nim Marian Bernard Wimmer – założyciel koncepcji szkoły filmowców.
Do 1948 roku nauka na tym wydziale była bardzo „słaba”, gdzie kształcono operatorów i scenografów filmowych. Oczywiście, po części dlatego, że aktorzy w większości pochodzili ze zwykłych szkół artystycznych i szkół wyższych i nie było potrzeby tworzenia osobnego programu edukacyjnego i kursu dla nich. Nie trwało to jednak długo – kino nie stało ani chwili w miejscu, stale się rozwijało, więc już 1948 rok stał się przełomowy w systemie edukacyjnym – zlikwidowano Wydział Filmowy Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, a zamiast tego założono Wyższą Szkołę Filmową, w której zapisano studentów na 2 i 3 kurs.
Ale jednak, Wyższa Szkoła Filmowa jest instytucją edukacyjną o niewystarczającym poziomie, która mogłaby w pełni zaspokoić potrzeby szkoleniowe i wykwalifikowanych specjalistów w dziedzinie kina. Po 10 latach istnienia została połączona z Państwową Wyższą Szkołą Aktorską, która została założona w 1949 roku (później była to Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna) i stworzyła jedną, potężną instytucję edukacyjną ze specjalnie opracowanym programem nauczania – Państwową Wyższą Szkołę Filmową, Telewizyjną i Teatralną im. Leona Schillera. W ten sposób na arenie edukacyjnej pojawiła się zupełnie nowa i wyjątkowa instytucja edukacyjna, która zaczęła przyciągać kandydatów z różnych zakątków Polski, a nawet z zagranicy.
Nawiasem mówiąc, nazwano Wyższą Szkołę Filmową w Łodzi na cześć legendarnego Leona Schillera – polskiego artysty teatralnego, reżysera, scenografa, kompozytora i naukowca teatralnego. Był wybitną postacią w historii Polski, wszechstronną i utalentowaną osobą, która włożyła wiele wysiłku w rozwój kulturalny kraju, brała aktywny udział w życiu kulturalnym, społecznym i politycznym państwa.
Rozkwit Szkoły, czyli wydanie „złotej” plejady filmowców
Łódź dosłownie przyciągała do siebie utalentowanych ludzi z różnych części kraju. Faktem jest, że w stolicy – Warszawie nie było odpowiednich warunków w latach powojennych do szybkiej odbudowy i rozwoju kinematografii, a przed II wojną światową w całej Polsce w ogóle nie istniała państwowa edukacja aktorów i reżyserów. Dlatego Łódź miała stać się swego rodzaju „pionierem” w wybranym kierunku, co było dość udaną decyzją – Wyższa Szkoła Filmowa pozostaje wyjątkową instytucją edukacyjną w całym kraju do dziś.
Pierwszymi absolwentami była „złota” plejada polskich filmowców, którą później nazywano nawet twórcami tzw. „polskiej szkoły filmowej”. Byli to tacy sławni ludzie jak Andrzej Munk (reżyser, a później nauczyciel w Szkole Filmowej), Janusz Morgenstern (producent, reżyser), Andrzej Wajda (legenda polskiego kina, artysta, reżyser, który był kilkakrotnie nominowany do Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny).
W tym czasie Szkoła była nazywana „laboratorium sztuki współczesnej” – i nie bez powodu, ponieważ tutaj, wraz z muzyką i malarstwem, rozwinęło się kino i teatr, co stworzyło naprawdę wyjątkowy produkt artystyczny. Przyczynił się do tego wyjątkowy program edukacyjny, który zawierał wiele innowacyjnych rozwiązań.
Kolejnym okresem rozkwitu dla Szkoły Filmowej w Łodzi były lata 70., kiedy to na stanowisko rektora powołano Wojciecha Hasa – reżysera, scenarzystę i producenta, znającego się na kinematografii człowieka, który wspierał nowatorskie podejście Szkoły. W tym samym okresie ze Szkoły wypuścili kolejną plejadę „złotych” filmowców – byli to znani aktorzy, reżyserzy, operatorzy, którzy znaleźli sobie pracę z powołania zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Wybitni absolwenci wszech czasów
Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera to utalentowani ludzie, którym udało się wychwalać swoją małą ojczyznę daleko poza jej granicami. Wśród nich Zbigniew Rybczyński, wybitny reżyser, operator, artysta multimedialny, który został laureatem Oscara za krótkometrażowy film animowany „Tango”.
Kolejnym utalentowanym absolwentem Szkoły Filmowej w Łodzi jest reżyser, scenarzysta i producent Krzysztof Zanussi, zdobywca wielu honorowych nagród i wyróżnień zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Zasłynął dzięki pracy nad takimi legendarnymi taśmami jak „Struktura kryształu” (1969), „Barwy ochronne” (1976), „Spirala” (1978).
Juliusz Machulski to kolejna legenda polskiego kina pochodzący ze Szkoły Filmowej w Łodzi, reżyser, producent, scenarzysta, aktor i dramaturg. Założył Studio Filmowe „Zebra” w 1988 roku i zdobył honorową nagrodę „Złotego Lwa”.
Sama instytucja, podobnie jak jej absolwenci, również była wielokrotnie nagradzana i zajmowała wysokie pozycje w rankingach. W 2014 roku Szkoła Filmowa zajęła drugie miejsce w rankingu szkół filmowych pod nazwą „The Hollywood Reporter” – znanego i popularnego amerykańskiego magazynu, który od 1930 roku ukazuje się w Los Angeles.
