Fryderyk Sellin, czyli opowieść o tym, jak cukiernik tworzył teatralną historię Łodzi

O Fryderyku Sellinie mówiono, że zajmował się niemal wszystkim z wyjątkiem produkcji tekstyliów. Sellin przyjechał do miasta fabryk i zakładów, Łodzi, w wieku 18 lat i spędził tu całe swoje dorosłe życie. Chociaż Sellin nie zbudował ani jednej fabryki, można go słusznie uznać za zdolnego przedsiębiorcę. Otwierał cukiernie, restauracje, zajmował się handlem, finansował łaźnie miejskie i prowadził salę bilardową. Ponadto przedsiębiorca przyczynił się do rozwoju kultury w mieście, w szczególności otwierał teatry. Wśród nich znalazły się teatry “Arkadia”, “Apollo” oraz Teatr Wielki z widownią na ponad 1200 miejsc.

Ambitny cukiernik marzył o tym, by w Łodzi powstała opera porównywalna poziomem z najsłynniejszymi europejskimi instytucjami tego typu. O wytrwałej drodze Fryderyka Sellina do realizacji swojego marzenia i jego wkładzie w rozwój łódzkiego życia teatralnego można przeczytać w artykule na stronie lodz-trend.eu.

Fryderyk Sellin – odważny przedsiębiorca

Kreatywny i pomysłowy przedsiębiorca, twórca historii teatralnej Łodzi, Fryderyk Sellin urodził się w niewielkim miasteczku Kalisz w województwie wielkopolskim. Studiował w Lublinie, a następnie pracował jako pomocnik w cukierniach w Warszawie, Lublinie i Siedlcach.

Sellin przyjechał do Łodzi w 1851 roku, gdy miał 18 lat. Całe swoje dorosłe życie spędził w tym mieście i zrobił wiele dla jego rozwoju.

Sellin rozpoczął swoją działalność od otwarcia sklepu z towarami kolonialnymi, czyli sprowadzanymi z innych części świata. Sklep Sellina został otwarty na skrzyżowaniu ulic Piotrkowskiej i Zielonej. Później mężczyzna otworzył w tym miejscu swoją pierwszą cukiernię z kawiarnią. Działalność odniosła sukces, więc wkrótce przeniósł cały swój interes na plac Nowy Rynek. Następnie otworzył jeszcze piekarnię i restaurację. Sellin handlował również winem i wódką, a także importował sól, świece i mydło. O przedsiębiorcy mówiono, że zajmował się wszystkim oprócz produkcji tekstyliów.

Ten przedsiębiorczy i energiczny człowiek zrobił wiele, aby poprawić infrastrukturę miasta: utrzymywał łaźnie miejskie i basen, na jego koszt zbudowano ścieżkę rowerową i linię omnibusową (tramwaj konny). Jednak Sellin jest chyba najbardziej znany jako budowniczy łódzkich teatrów.

Twórca łódzkich teatrów

Pierwszy teatr założony przez Fryderyka Sellina nosił nazwę „Pod Wiatrakiem”. Był to teatr letni, który pojawił się obok zakładów przedsiębiorcy w połowie lat pięćdziesiątych XIX wieku. Działał do 1858 roku i występował w nim jeden z miejskich zespołów amatorskich.

W 1865 roku „ojciec łódzkich teatrów” – jak słusznie nazywano Sellina – otworzył kolejny teatr. Instytucja kulturalna mieściła się przy ulicy Konstantynowskiej 14 (obecnie Legionów) obok restauracji przedsiębiorcy. Siedzibą nowego teatru Sellina był drewniany dom, w którym wcześniej mieściła się szkoła jazdy konnej. Teatrowi nadano nazwę “Arkadia”, być może dlatego, że restauracja słynnego cukiernika również nosiła tę nazwę. Jednak ta instytucja artystyczna była popularnie nazywana “Teatrem Sellina”.

Występowały tu zarówno profesjonalne, jak i amatorskie grupy teatralne. Na scenie “Arkadii” widzowie mogli zobaczyć spektakle oparte na twórczości Aleksandra Fredro i Fryderyka Schillera.

Na początku lat osiemdziesiątych XIX wieku Teatr “Arkadia” został przebudowany. Po remoncie został przemianowany na Teatr Rozmaitości. W repertuarze teatru dominowały lekkie przedstawienia komediowe, skierowane głównie do niemieckojęzycznej publiczności.

W 1898 roku budynek ten został całkowicie przekształcony w nowy teatr, który nazwano “Apollo”. Sala teatralna mogła pomieścić 800 widzów. W “Apollo” wystawiano głównie operetki dla łódzkiej publiczności.

Jednak najbardziej znanym pomysłem słynnego cukiernika Fryderyka Sellina był teatr, który wybudował na własny koszt w 1901 roku.

Teatr Wielki – kultowe dzieło Sellina

Tak, chodzi o Teatr Wielki, zbudowany na dawnej ulicy Konstantynowskiej. Majestatyczny budynek został zaprojektowany przez słynnego architekta Adolfa Zeligsona. Teatr posiadał przestronną scenę i widownię, która mogła pomieścić 1250 osób.

Sellin zadbał również o wyposażenie Teatru Wielkiego w elektryczne oświetlenie i ogrzewanie. Uroczyste otwarcie teatru miało miejsce 28 września 1901 roku. Prawie wszystkie ówczesne krajowe gazety wysłały swoich przedstawicieli do Łodzi, aby wzięli udział w tym głośnym wydarzeniu. Oprócz dziennikarzy w otwarciu Teatru Sellina wzięli udział przedstawiciele łódzkiej „elity”, osobistości ze świata kultury i sztuki.

Przez pewien czas Teatr Wielki Sellina był bardzo popularny – występowały tu znane zespoły aktorskie, a ogromna widownia nigdy nie była pusta. Nie trwało to jednak długo – z czasem liczba widzów spadła. Dla Fryderyka Sellina teatr, o którym tak marzył, stał się nierentownym interesem. W 1912 roku przedsiębiorca został zmuszony do sprzedaży swoich przedsięwzięć teatralnych.

Teatr Wielki funkcjonował do 20 października 1920 roku, kiedy to budynek instytucji kulturalnej spłonął doszczętnie. Jeżeli chodzi o Teatr “Apollo”, on również spłonął. Stało się to w 1942 roku. Przed pożarem w budynku, który został wybudowany na potrzeby teatru, przez pewien czas działało kino. Niestety, taki był tragiczny los łódzkich teatrów Sellina.

Ich założyciel, wybitny przedsiębiorca i osoba publiczna, zmarł 18 stycznia 1914 roku w wieku 84 lat w Łodzi. Fryderyk Sellin był znaczącą postacią w historii naszego miasta. Jego wkład w rozwój zawodowego teatru w Łodzi jest nieoceniony. Fryderyk Sellin zasługuje na to, by o nim pamiętali. I to nie tylko w wąskich kręgach teatralnych.

Comments

...