Teatr “Pinokio” w Łodzi pojawił się na kulturalnej mapie miasta na początku maja 1945 roku, w ostatnich dniach wojny. Teatr, który początkowo nosił nieoficjalną nazwę “Biedronki”, rozpoczął swoją działalność od od spektaklu “Bajowe bajeczki i świerszczowe skrzypeczki”. Założycielami tej instytucji artystycznej byli nauczyciel Marian Gluth i reżyser teatru lalek Marta Janic.
Teatr “Pinokio” w Łodzi jest jednym z najstarszych teatrów lalkowych w Polsce. Tutaj gra lalek łączyła się z grą aktorów teatralnych. Od samego początku istnienia repertuar teatru skierowany był nie tylko do dzieci i młodzieży, ale także do dorosłych. Teatr “Pinokio” często występował poza granicami Polski: w Niemczech, Szwajcarii, Austrii, Turcji i innych krajach. Przez 65 lat swojej twórczej działalności “Pinokio” zaprezentował ponad dwieście premier, które obejrzało ponad 8 milionów widzów – podaje strona lodz-trend.eu.
Historia powstania teatru
Teatr “Pinokio” w Łodzi swoje powstanie zawdzięcza Marianowi Gluthowi, pedagogowi i profesorowi Uniwersytetu Łódzkiego oraz reżyserce teatralnej Marcie Janic. W 1944 roku we współpracy z Janem Staudingerem osoby te założyły w Częstochowie teatr lalek. W 1945 roku Marian Gluth, Marta Janic i grupa aktorów przenieśli się do Łodzi, gdzie stworzyli teatr lalkowy o nieoficjalnej nazwie “Biedronki”.
Pierwszą siedzibą teatru były pomieszczenia Centralnego Robotniczego Domu Kultury przy ulicy Piotrkowskiej 243. Jego pierwszym dyrektorem został wspomniany Marian Gluth. Gluth nie kierował jednak teatrem długo – zaledwie rok. Po nim kierownictwo teatru przejęła Marta Janic. To ona włożyła wiele wysiłku i pracy w to, by Teatr “Pinokio” rozkochał w sobie łódzką publiczność i stał się znany daleko poza granicami miasta. Janic poświęciła teatrowi 24 lata życia (kierowała instytucją artystyczną od 1946 do 1956 roku, a następnie od 1962 do 1976 roku).
Za oficjalną datę otwarcia teatru przyjmuje się 1 maja 1945 roku, kiedy to “Pinokio” zaprezentował publiczności swój pierwszy spektakl – “Bajowe bajeczki i świerszczowe skrzypeczki”. Warto zaznaczyć, że od samego początku repertuar teatru był dość szeroki – na scenie wystawiano spektakle dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Teatr otrzymał nazwę “Pinokio” w 1949 roku. Zostało to poprzedzone ankietą przeprowadzoną wśród najmłodszych widzów. Większość młodych widzów opowiedziała się za nadaniem teatrowi imienia bohatera książki Przygody Pinokia włoskiego pisarza Carlo Collodiego. Niewykluczone, że wpływ na wyniki miało przedstawienie Pinokio, które w tym czasie było pokazywane publiczności na scenie teatru. Dzieci tak polubiły słynną postać z bajki, że teatr został nazwany jego imieniem.
W 1950 roku teatr został upaństwowiony (w latach powojennych Polska znajdowała się pod wpływem ZSRR, a w kraju zapanował reżim komunistyczny, który m.in. przeprowadzał przymusową nacjonalizację). W tym samym roku instytucja artystyczna przeniosła się do nowego budynku przy ulicy Kopernika 16. Teatr posiadał dwie sceny i dwie widownie – dużą na 155 miejsc i małą na 50 miejsc.
75-lecie teatru i przeniesienie do nowej siedziby
Przez 65 lat swojej twórczej działalności Teatr “Pinokio” zaprezentował ponad dwieście premier spektakli teatralnych, które obejrzało ponad 8 milionów widzów. W teatrze pracowało wiele wybitnych osobowości. W szczególności reżyserzy teatralni: Wanda Byrska, Henryk Ryl, Jan Prochyra, Janusz Halewski oraz kompozytorzy: Tomasz Kiesewetter, Piotr Marczewski, Andrzej Hundziak, scenografowie: Henri Poulain, Wacław Kondek, Wanda i Stanisław Birscy i wielu innych.
W 2020 roku łódzki teatr, lubiany zarówno przez dzieci, jak i dorosłych, skończył 75 lat. Niestety, ze względu na obostrzenia kwarantanny związane z pandemią koronawirusa, teatr i jego widzowie nie mogli świętować tego jubileuszu tak, jakby sobie tego życzyli.
W 2023 roku teatr przeniósł się na teren dawnego kompleksu fabrycznego “Wigencja” Maurycego Wolmana i Adolfa Goldmana przy ulicy Sienkiewicza. Po rewitalizacji w kompleksie fabrycznym, oprócz Teatru Pinokio, mieści się Centrum Sztuki Współczesnej dla Dzieci i Młodzieży.
Teatr “Pinokio” zachwycał swoimi spektaklami również zagraniczną publiczność. Zespół teatru występował m.in. w Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Turcji.
