Teatr Wielki w Łodzi jest drugim największym teatrem operowym w Polsce i jednym z największych w Europie. Jest artystycznym następcą Opery Łódzkiej, która powstała w 1954 roku i działała do 1966 roku. Oficjalne otwarcie Teatru Wielkiego w Łodzi miało miejsce 19 stycznia 1967 roku. Placówka artystyczna stała się miejscem, w którym mieszkańcy i goście Łodzi mogli podziwiać spektakle operowe, baletowe, operetki i musicale. Na przestrzeni lat teatr gościł światowej klasy artystów, w tym: Barbara Hendricks, Andrea Bocelli, Nicolai Gedda, José Cura i inni. Od 1968 roku teatr jest również organizatorem Międzynarodowego Festiwalu „Łódzkie Spotkania Baletowe” — podaje lodz-trend.eu.
Najpierw była Opera Łódzka
Teatr Wielki w Łodzi to artystyczna kontynuacja Opery Łódzkiej, założonej w 1954 roku. Opera Łódzka swoje powstanie zawdzięcza Towarzystwu Przyjaciół Opery, którego głównych przedstawicieli byli znani muzycy: Władysław Raczkowski, Tomasz Kiesewetter, Mieczysław Drobner i Sabina Nowicka.
18 października 1954 roku w Operze Łódzkiej odbyła się premiera utworu „Straszny dwór” Stanisława Moniuszki. Operą dyrygował Władysław Raczkowski.
Od ponad dekady Opera Łódzka zachwycała widzów swoimi premierami operowymi i baletowymi w Teatrze Nowym i Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. Były to czasy „opery wędrownej”, ponieważ instytucja kultury nie posiadała jeszcze własnej siedziby, więc artyści musieli występować na scenach innych teatrów.
W 1966 roku Opera Łódzka przeniosła się do siedziby przy placu Dombrowskiego. W tym samym roku instytucja została przemianowana na Teatr Wielki w Łodzi.
Budynek teatru
Budowa gmachu, w którym później znalazł się Teatr Wielki, rozpoczęła się w 1949 roku i trwała 17 lat. Powodem tak długiego procesu budowy było to, że miejsce, gdzie miał znajdować się przyszły Teatr Wielki, leżało na bagnistym terenie. Skomplikowało to pracę budowniczych.
Początkowo ogłoszono konkurs na projekt teatru, w którym wzięli udział znani ówcześni architekci. Wśród nich byli między innymi: Julian Duchowicz, Zygmunt Majerski, Jan Bogusławski, Helena Syrkusowa i inni. Ostatecznie projekt budynku przyszłego Teatru Wielkiego w Łodzi powierzono architektowi Józefowi Korskiemu i jego synowi, również architektowi, Witoldowi Korskiemu. Współpracował z nimi architekt Roman Szymborski.
Jak wspomniano wyżej, budowę rozpoczęto w 1949 roku. Gmach Teatru Wielkiego w Łodzi był jednym z nielicznych budynków w mieście wzniesionych w stylu socrealizmu. Styl ten dominował w polskich miastach w latach 50. XX wieku, ponieważ Polska znajdowała się wówczas pod wpływem ZSRR.
Teatr Wielki w Łodzi stał się drugim pod względem wielkości teatrem operowym w Polsce i jednym z największych w Europie. Pierwotnie widownia teatru mogła pomieścić 1270 osób, a po przebudowie w 2003 roku — 1074 osoby.
Orkiestron teatru może pomieścić około 70 muzyków. Dzięki dwóm zainstalowanym w nim włazom dół orkiestry można zrównać z poziomem sceny, powiększając w ten sposób proscenium.
W budynku Teatru Wielkiego znajdują się wszystkie niezbędne warsztaty przygotowujące artystów na scenę: krawiecki, fryzjerski, pracownia nakryć głowy, pracownia scenograficzna, która odpowiada za dekorację przestrzeni scenicznej, a nawet warsztat ślusarski i stolarski.
W styczniu 2012 roku, dzięki środkom otrzymanym z Funduszu Europejskiego, rozpoczęto modernizację budynku Teatru Wielkiego. Prace remontowe trwały do kwietnia 2013 roku. Była to pierwsza poważna renowacja budynku od 40 lat.
Podczas prac remontowych teatr nie zaprzestał swojej działalności i zachwycał widzów premierami na deskach Teatru im. Stefana Jaracza.
W 2019 roku, dzięki środkom z Unii Europejskiej, w Teatrze Wielkim w Łodzi powstało Cyfrowe Muzeum, w którym można oglądać eksponaty związane z działalnością teatru w 3D.
Rozpoczęcie i działalność Teatru Wielkiego
Oficjalne otwarcie Teatru Wielkiego w Łodzi nastąpiło 19 stycznia 1967 roku. Pierwszym dyrektorem naczelnym instytucji artystycznej został Stanisław Piotrowski, a dyrektorem artystycznym polski dyrygent Zygmunt Latoszewski.
W uroczystym otwarciu teatru wzięli udział ówcześni władze Łodzi, liderzy partyjni, goście z innych miast Polski i zagranicy, a także przedstawiciele sztuki teatralnej i muzycznej.
Symbolicznego przecięcia wstęgi na otwarcie Teatru Wielkiego w Łodzi dokonał ówczesny wiceminister kultury i sztuki Kazimierz Rusinek. W swoim przemówieniu Rusinek powiedział, że wydarzenie to jest „hołdem dla robotniczo-rewolucyjnych tradycji Łodzi, dla mieszkańców miasta i odbywa się na chwałę polskiej kultury”.
W pierwszych dniach wielkiego otwarcia Teatru publiczność mogła podziwiać operę w 4 aktach „Halka” polskiego kompozytora Stanisława Moniuszki, operę w 4 aktach z prologiem „Kniaź Igor” rosyjskiego kompozytora Aleksandra Borodina, operę „Straszny dwór” Stanisława Moniuszki oraz operę „Carmen” francuskiego kompozytora Georges’a Bizeta.
W obsadzie premierowego spektaklu „Halka” znaleźli się: Lidia Skowron, Tadeusz Kopacki, Jerzy Jadczak, Antoni Majak, Ryszard Nowaliński i inni.
Kierownictwo muzyczne nad spektaklem objął Zygmunt Latoszewski, scenograficzne — Jerzy Zegalski, chóralne — Mieczysław Rymarczyk, a choreograficzne — Witold Borkowski. Za kostiumy odpowiadała Barbara Jankowska, a za scenografię Jan Kosiński.
Do początku XXI wieku Teatr Wielki zaprezentował łódzkiej publiczności ponad trzysta premier, w tym klasyczne dzieła operowe i baletowe, musicale i operetki.
W łódzkim Teatrze Wielkim odbyło się wiele światowych premier, w tym opery „Lord Jim” i „Maria Stuart” polskiego kompozytora Romualda Twardowskiego, inscenizacja „Króla Ubu” polskiego kompozytora i dyrygenta Krzysztofa Pendereckiego oraz premiera opery kameralnej „Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem” skomponowanej przez Michaela Nymana.
Nowozelandzki choreograf Gray Veredon wystawił w Teatrze Wielkim w Łodzi balet „Ziemia obiecana” inspirowany powieścią Władysława Reymonta pod tym samym tytułem.
Ponadto Teatr Wielki w Łodzi gościł światowej klasy artystów, w tym hiszpańską diwę operową Victorię de los Angeles, szwedzkiego śpiewaka operowego Nikolaja Geddę, włoskiego śpiewaka operowego Renato Brusona, belgijskiego śpiewaka operowego José van Dama, amerykańską śpiewaczkę operową Barbarę Hendricks, włoskiego śpiewaka Andreę Bocellego i innych.
Łódzki Teatr Wielki występował również w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Teatr Wielki w Łodzi — organizator festiwalu Łódzkie Spotkania Baletowe
Od 1968 roku Teatr Wielki w Łodzi organizuje Międzynarodowy Festiwal Baletowy Łódzkie Spotkania Baletowe. Festiwal odbywa się co dwa lata. Podczas wydarzenia miasto Łódź gości najsłynniejsze zespoły baletowe z całego świata, a także teatry tańca i zespoły baletowe polskich teatrów muzycznych.
Wśród wybitnych gości festiwalu były balety wybitnego choreografa XX wieku Maurice’a Béjarta, Holenderski Zespół Tańca Współczesnego (NDT), Królewski Balet Wielkiej Brytanii, Szwedzki Zespół Tańca Współczesnego „Cullberg Ballet”, słynny zespół taneczny z Tel Awiwu „Batsheva Dance Company” i wiele innych.
